Scenariusz – plan do powieści

Dzie­li­my się na pisa­rzy, któ­rzy lubią pla­no­wać i tych, któ­rzy idą na żywioł. Kil­ka tygo­dni temu przy­szło mi pisać powieść na bazie sce­na­riu­sza i pomy­śla­łam, że przed­sta­wię Wam, jak łatwo dzię­ki temu zapla­no­wać powieść.

 

Scenariusz, z czym to się je?

Pisa­nie sce­na­riu­sza odbie­ga od pisa­nia powie­ści o 180 stop­ni. Wyda­je się, że oba for­ma­ty mają opo­wia­dać histo­rie, jed­nak ta prze­ka­za­na w sce­na­riu­szu sku­pia się na kon­kre­tach. Co to zna­czy? Nie może­cie poda­wać za dużo infor­ma­cji, przede wszyst­kim dla­te­go, bo nie macie tyle miej­sca – jed­na kart­ka odpo­wia­da jed­nej minu­cie fil­mu. Po dru­gie reży­se­ro­wie i akto­rzy nie lubią, kie­dy coś im się narzu­ca. Emo­cje, gesty i tym podob­ne suge­stie mają wyni­kać z tek­stu, lub dia­lo­gów. Pro­ste. Oczy­wi­ście może­cie coś zain­to­no­wać, ale nie jest to mile widzia­ne. Sce­na­riusz ma być napi­sa­ny jasno i przej­rzy­ście w pierw­szej oso­bie. Resz­tę barw nada­dzą mu profesjonaliści.

 

Scenariusz vs notatki

Jak dobrze wiem plan, czy kon­spekt two­rzo­ny w note­sach może przy­pra­wić o ból gło­wy. Ska­cze­my z jed­ne­go tema­tu do dru­gie­go, opi­su­je­my jed­ną rasę, za chwi­lę dru­gą, gdzie indziej zawie­ra­my infor­ma­cje o miej­scach, a za chwi­lę zno­wu wra­ca­my do posta­ci głównej.

 

Ok, to jest dobre, być może nie­zbęd­ne, żeby wypra­co­wać dro­gę do esen­cji nasze­go pomy­słu. Jed­nak dobrze jest póź­niej trzy­mać to w miej­scu, do któ­re­go macie łatwy dostęp i może­cie go wszę­dzie ze sobą zabie­rać (razem z lap­to­pem, lub telefonem!).

 

W pro­gra­mie, w któ­rym pra­cu­je (Celtx) może­cie zro­bić cuda. Wszyst­kie notat­ki zawie­ra­cie w jed­nym pli­ku, dodat­ko­wo prze­pro­wa­dza­cie dla sie­bie dokład­niej­szy plan dzia­ła­nia bez sze­le­stu kar­tek i roz­ma­zu­ją­ce­go się długopisu.

 

Plan powieści

Wyobraź­cie sobie, że macie ocho­tę napi­sać coś łatwe­go z wyszcze­gól­nie­niem dia­lo­gów, ale nie chce­cie tra­cić cza­su na opi­sy i dida­ska­lia. Chce­cie, żeby było jasno i przej­rzy­ście, żeby póź­niej mieć nie tyl­ko łatwy dostęp, ale rów­nież usta­lo­ny plan dzia­ła­nia. Pra­gnie­cie stwo­rzyć dla sie­bie bazę dla pomy­słu, któ­ry roz­wi­nie­cie pod­czas pisa­nia pierw­szej wersji.

 

Napi­sa­nie sce­na­riu­sza z pew­no­ścią Wam to uła­twi. Zaosz­czę­dzi­cie mnó­stwo cza­su pod­czas pla­no­wa­nia, napi­sze­cie przej­rzy­sty plan wyda­rzeń i umie­ści­cie wszyst­ko to, na co będzie­cie mie­li ocho­tę – w pro­gra­mie może­cie robić notat­ki z miejsc i zbie­rać infor­ma­cje o posta­ciach. Wszyst­ko zale­ży od waszych potrzeb.

 

Czy warto tracić na to czas?

Nale­żę do osób, któ­re pla­nu­ją opo­wieść, ale bar­dzo ogól­nie. W przy­pad­ku kry­mi­na­łów usta­wiam część zwro­tów akcji i mor­der­cę na samym począt­ku. Sku­piam się też na posta­ciach. Resz­ta wycho­dzi w pra­niu. Zosta­wiam sobie furt­kę dla wyobraź­ni, bo nie chcę póź­niej nudzić się przy pisa­niu. Jako pisarz chcę być zaska­ki­wa­na i to wła­śnie umoż­li­wia mi stwo­rze­nie scenariusza.

 

Na razie jestem w fazie testo­wa­nia tej tech­ni­ki, ale już mi się podo­ba. W tym cza­sie, dzię­ki sce­na­riu­szo­wi, napi­sa­łam czter­dzie­ści stron nowej powie­ści bez żad­nej “blo­ka­dy pisar­skiej”. Wiem, co mam napi­sać i gdzie, jeże­li coś od sie­bie dodam łatwo mogę to póź­niej uzu­peł­nić w sce­na­riu­szu, jed­nak dotych­czas nie doda­wa­łam nic, co wpły­nę­ło­by zna­czą­co na fabu­łę. Jedy­nie ozdob­ni­ki, któ­re przy­cho­dzą mi do gło­wy, żeby wzmoc­nić posta­cie i konflikty.

 

Acz­kol­wiek podej­rze­wam, że fanom pla­no­wa­nia taki spo­sób może się bar­dzo przydać.

 

 

Program

W necie może­cie zna­leźć kil­ka pro­gra­mów do pisa­nia sce­na­riu­szów. Przy pisa­niu Sen­nych korzy­sta­łam z dar­mo­we­go pro­gra­mu “Celtx”. To wła­śnie z nim zaczę­ła się moja sce­na­riu­szo­wa przygoda.

 

Korzy­sta­li­ście kie­dyś z takich spo­so­bów? A może macie lep­sze i łatwiej­sze pomy­sły na pla­no­wa­nie powieści?

 

Do następ­ne­go!!!